چرخابها قرار دارد . « 1 » بعلبك در 559 ق . به تصرف صلاح الدين ايوبى درآمد . « 2 » ياقوت در قرن هفتم هجرى علاوه بر تأييد گفتهء ديگر جغرافيادانان ، درباره بعلبك مىنويسد : از آثار باقيماندهء آن ، كاخ سليمان بن داود ( ع ) بوده است . در بعلبك آرامگاهى است كه گمان كرده‌اند قبر مالك اشتر نخعى است ، ولى درست نيست . آرامگاه ديگرى نيز در آن شهر است كه مىگويند قبر حفصه ، دختر عمر و همسر رسول خدا ( ص ) ، است ، ولى اين حفصه دختر عمر نيست ، بلكه دختر معاذ بن جبل ( از اصحاب پيامبر ( ص ) ) است . قبر الياس پيامبر در اين شهر است . در قلعهء بعلبك جايگاهى است از آن ابراهيم خليل ( ع ) و مدفن اسباط نيز در همان قلعه قرار دارد . « 3 » در نيمهء دوم قرن هفتم هجرى قزوينى در وصف بعلبك مىنويسد : گويند آن موضع در زمان قديم بك نام داشت تا آنكه بنى اسرائيل آن موضع را به خاطر بتى كه نام آن بعل بود ، بعلبك نام دادند . « 4 » يك قرن بعد از ياقوت ، ابو الفداء در قرن هشتم از قول العزيزى مىنويسد : بعلبك شهرى بزرگ و قديمى است . در آنجا قربانگاهى است كه صابئيان آن را از بيوت خود مىشمارند و عزيزش مىدارند . « 5 » در همين قرن ابن بطوطه ، سياح معروف طنجه‌اى ، كه از شام ديدن كرده ، در وصف بعلبك مىنويسد : بعلبك باغها و بوستانهاى بسيار خوب و آب فراوان دارد و از حيث فراوانى و نعمت با دمشق همانند است . محصول گيلاس اين شهر بىنظير است . شيره يا دوشاب معروف بعلبكى در اين شهر ساخته مىشود و آن ، نوعى رب انگور است كه خاك مخصوصى در آن مىريزند ( ؟ ) و سفتش مىكنند و بعد قالب آن را شكافته يكپارچه بيرونش مىآورند و از آن حلوايى مىسازند كه بادام و پسته توى آن مىگذارند و به آن حلواى ملبّن يا جلد الفرس ( پوست اسب ) مىگويند . بعلبك از جهت لبنيات بسيار غنى است و محصول آنجا را به دمشق مىفرستند . در بعلبك ، نوعى پارچهء مخصوص مىبافند كه به احرام بعلبكى مشهور است . در اين شهر ، ظروف چوبين و قاشقهاى بىنظيرى ساخته مىشود . بشقابها را طورى مىسازند كه هر ده بشقاب توى

--> ( 1 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 1 ، ص 369 . ( 2 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ص 377 و 442 . ( 3 ) . معجم البلدان ؛ ج 1 ، ص 454 . ( 4 ) . آثار البلاد و اخبار العباد ؛ ج 1 ، ص 202 . ( 5 ) . تقويم البلدان ؛ ص 279 .